Bekijk profielpagina

Achter de cijfers - Editie #79: over Ruttes gezeur, Koolmees' belofte, De Boers zzp-oplossing en de Brexit-buit

Revue
 
Zeurt premier Rutte over niks? Komt Koolmees zijn pensioenbelofte niet na? Lost De Boer de zzp-kwesti
 

Achter de cijfers

22 februari · Editie #79 · Bekijk online
Econoom en journalist Martin Visser praat je wekelijks bij. Wat is het verhaal achter de cijfers? Over pensioenen, lonen en arbeidsmarkt, over robotisering, flexibilisering, over de problemen van de middenklasse, over de houdbaarheid van de euro én van de EU. Links, cijfers en duiding.

Zeurt premier Rutte over niks? Komt Koolmees zijn pensioenbelofte niet na? Lost De Boer de zzp-kwestie op? Is de Brexit-buit binnen? Genoeg leesvoer weer voor dit weekend. Reactie zijn zeer welkom, likes ook. Reclame maken voor deze nieuwsbrief mag ook. Veel leesplezier!

Klein bier?
Zit premier Mark Rutte zich nou op te winden over niks? De Europese Commissie stelde een meerjarenbegroting voor van €1135 miljard over 7 jaar - dat is 1,11% van het bruto nationaal inkomen. Voorzitter Charles Michel kwam met het compromis van een begroting van €1095 miljard, oftewel 1,074%. Maar de ‘vrekkige vier’ - Nederland, Oostenrijk, Denemarken en Zweden - hielden vast aan €1020 miljard, 1,00%.
Het klinkt als veel gedoe over weinig. Want of Nederland nu jaarlijs €1, 2 of 3 miljard extra moet gaan betalen, wat is dat nou op een nationale begroting van €302,1 miljard. Dat zeggen veel critici, die de hardnekkigheid van Rutte bezopen vinden.
Maar deze critici doen alsof ze de zaken in perspectief plaatsen, maar dan moet je wel het juiste perspectief pakken. Want je kunt wel verwijzen naar de nationale begroting die zomaar 40% van het bbp uitmaakt. Maar dat zegt niet zoveel. Het overgrote deel van die uitgaven liggen vast. Zorg, onderwijs, defensie, sociale zekerheid, het moet nu eenmaal allemaal betaald.
In Den Haag is de financiële manoeuvreerruimte vele malen kleiner en dát is het perspectief van Rutte in Brussel. Neem nu het regeerakkoord van dit kabinet. Structureel verschuift dit akkoord €9 miljard (saldo van €12,9 miljard aan extra uitgaven en €3,9 miljard aan bezuinigingen). Dat zijn de smalle marges van de Nederlandse politiek. Vergeleken met die €9 miljard is een extra afdracht van één of enkele miljarden ineens wel substantieel.
Stel dat de contributie aan de Europese Unie uiteindelijk €1,5 miljard hoger uitpakt - en dan is Rutte spekkoper. Dan is dat hetzelfde bedrag als dat dit kabinet extra uittrekt voor defensie en ook hetzelfde bedrag dat nu extra naar onderwijs gaat. Gemekker in Brussel over een paar miljard klein bier? Het lijkt mij van niet.
Pensioen
Ook een degelijk Kamerlid deinst er soms niet voor terug om goedkope politiek te bedrijven. Deze week viel PvdA'er Gijs van Dijk op, lange tijd FNV-onderhandelaar voor de pensioenen geweest, dus goed ingevoerd. Hij dreigde het pensioenakkoord niet meer te steunen als minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken niet snel over de brug kwam met de beloofde €800 miljoen om mensen met een zwaar beroep eerder te laten stoppen:
“Want die 800 miljoen die nodig is om mensen hun welverdiende pensioen te geven ligt nog steeds stof te vergaren op de plank. Minister Koolmees treuzelt met het beschikbaar stellen, waardoor de mensen om wie het gaat voorlopig moeten doorwerken. De afspraken uit het pensioenakkoord blijven voor hen een papieren werkelijkheid.”
Dat klinkt inderdaad wel heel schandalig. Belooft de minister geld om mensen met zwaar werk vervroegd met pensioen te sturen, komt ie niet over de brug! Maar Gijs van Dijk wist natuurlijk heel goed dat het allemaal net even anders zit. Want wat heeft Koolmees bij het sluiten van het pensioenakkoord beloofd?
“Sociale partners kunnen op cao niveau afspraken over het faciliteren van langer doorwerken. Daarvoor zijn verschillende instrumenten beschikbaar zoals bijvoorbeeld het investeren in om- en bijscholing, loopbaanbegeleiding, deeltijdpensionering, en generatiepactregelingen. Sectoraal kan een goede inschatting gemaakt worden welke instrumenten het meest effectief zijn. Het kabinet wil deze sectorale afspraken faciliteren door een budget van in totaal 800 miljoen beschikbaar te stellen (200 miljoen per jaar vanaf 2021).”
Dat geld is pas beschikbaar vanaf 2021, zo schreef Koolmees heel expliciet aan de Tweede Kamer. En het is geen geld om eerder te stoppen. Nee, het is juist geld om langer doorwerken mogelijk te maken. Dat is exact het tegenovergestelde van wat Van Dijk beweert.
Daarnaast is er inderdaad ook geld beschikbaar gesteld waarmee eerder stoppen mogelijk gemaakt moet worden, namelijk €225 miljoen. Ook vanaf 2021. Dan heft Koolmees de boete op vroegpensioen voor drie jaar op zodat cao-partijen in sectoren met zware beroepen regelingen kunnen afspreken voor eerder stoppen.
Opvallend genoeg worden al in cao’s her en der van dergelijke afspraken gemaakt. Met veel bombarie maakt de FNV dat steeds bekend. In de persberichten is het dan vaak zoeken naar de details van die regelingen. Soms komt dat omdat die details nog helemaal niet bekend zijn en er nog driftig gestudeerd moet worden. Maar in alle gevallen gaan die regelingen dus op zijn vroegst in 2021 in. Daar stemde zowel FNV als PvdA vorig jaar juni mee in.
Mensen met een zwaar beroep zijn dus wel geholpen, maar moeten wel even geduld hebben. Als ze daar vragen over hebben, kunnen ze verhaal halen bij hun vakbond of bij Gijs van Dijk.
Gelukkig hebben we de Brexit nog
Ieder jaar probeert Economische Zaken goede sier te maken met de Brexit-buit. Tot nu toe was die nog niet zo indrukwekkend. Zo maakte het Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA) vorig jaar bekend dat er het jaar ervoor 42 buitenlandse bedrijven naar Nederland waren gekomen vanwege de Brexit. Dat leverde 1923 banen op. Daarvan was de helft aan banen van het medicijnagentschap EMA.
Dit jaar is de buit iets indrukwekkender. Deze week kwam het NFIA opnieuw met de jaarcijfers. Over 2019 staat de teller op 72. Dat is al ietsje meer, zo konden mijn collega’s als eerste melden. Opmerkelijk is wel dat er vorig jaar al sprake van was dat er 250 potentiële bedrijven in de pijplijn zaten. Zijn die er ineens niet meer? Tegenover collega’s Gert van Harskamp en Leon Brandsema zei NFIA-directeur Jeroen Nijland:
“Je zou kunnen denken dat als meer bedrijven besluiten naar Nederland te komen, de pijplijn dan opdroogt. Maar dat is dus niet zo. Integendeel: die blijft groeien.”
Er zitten inmiddels 400 bedrijven in die hoopvolle pijplijn, aldus Nijland. Of dat nog daadwerkelijk tot een overstap naar Nederland gaat leiden moet blijken.
bron: NFIA
bron: NFIA
bron: NFIA
bron: NFIA
Twee dingen vallen me op. Bij die naar Nederland komende buitenlandse bedrijven gaat het om relatief weinig werkgelegenheid. Dat geldt zowel voor de Brexit-gerelateerde overstappers als voor de rest. Bij de Brexit-buit gaat het om 23 werknemers gemiddeld per bedrijf, bij de overige om 38. In die zin was de komst van EMA echt een klapper, met in één keer 900 man personeel.
Wat ook opvalt - in de eerste grafiek: zonder Brexit-buit zou dit een armetierige oogst zijn. Het aantal bedrijven dat niet vanwege de Brexit naar Nederland komt daalt. In 2016 waren het er nog 350, vorig jaar 319. Eventjes dacht ik dat dat misschien komt omdat bedrijven die nu zeggen vanwege de Brexit te komen wellicht anders ook wel waren gekomen. Een soort nep-Brexit-buit dus. Maar dat blijkt niet het geval, bij navraag bij het NFIA. Een woordvoerder:
“Wij denken dat dit komt door het algemene investeringsklimaat in de wereld. De bedrijven die vanwege Brexit komen, hebben dat heel expliciet aangegeven. 80% daarvan - zowel Brits als niet-Brits - zit al in het Verenigd Koninkrijk. En zij verhuizen naar Nederland of openen naast hun Britse vestiging ook een Nederlandse vestiging om toegang tot de EU te blijven houden.”
Dankzij de mondiale handelsmalaise en afkoelende economie zouden we minder buitenlandse investeringen in ons land hebben. Gelukkig hebben we de Brexit nog.
Koop een hijskraan
Als ik zzp'er was, zou ik nu snel een hijskraan kopen. Dan ben je tenminste verzekerd van de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling. ’t Is even een investering, maar dan heb je ook wat. Tenminste, als Hans de Boer zijn zin krijgt.
De voorzitter van VNO-NCW zei in een interview in het FD dat hij beweegt op het zzp-dossier. Hij is bereid te praten over versobering van de beide fiscale voordelen voor zzp'ers. Mits de aftrek en de winstvrijstelling maar wel behouden blijft voor ‘echte ondernemers’.
En dat is nu juist de million dollar question: wie is een echte zzp'er en wie niet? In het FD probeert hij die grens aan te geven aan de hand van voorbeelden. De lerares die even daarvoor nog in loondienst was, is geen echte ondernemer. De tuinier die De Boers tuin onderhoudt wel. En de snackbarhouder ook.
Maar hij geeft meteen toe dat het bepalen van die grens niet eenvoudig is:
“We moeten het er nog over hebben hoe dat precies moet.”
Tegenover radiozender BNR kwam hij met een concreter criterium: ondernemers werken met kapitaalgoederen. Dus met een machine, een winkelpand of een hijskraan ben je wel een ondernemer en moet de fiscus je financieel blijven ondersteunen. Zonder zo'n hijskraan levert De Boer je over aan de commissie-Borstlap die eigenlijk iedereen de fiscale voordelen wil ontnemen.
Maar is dit denk nog van deze tijd? Journalist en zzp'er is het er duidelijk niet mee eens. En hij heeft een punt. Ook De Boer heeft de definitiekwestie nog niet beslecht.
Mathijs Bouman
Computer, telefoon en auto van de zaak. En een doosje pennen.
Ben ik nu 'ondernemend' genoeg om onder De Boer's 19-eeuwse definitie te vallen. https://t.co/0GrKwQwZaL
Song of the week - Ralph Hamers stapt over naar UBS
Bruce Springsteen - Pay Me My Money Down
Podcast
Luister hier onze wekelijkse podcast ‘Kwestie van Centen’. Presentatie: Herman Stam. Over de economische gevolgen van het corona-virus. De Chinese economie is zeer bepalend voor de wereldhandel. Hoe schadelijk is het voor ons als China inzakt? Kunnen Nederlandse ondernemers bij de overheid aankloppen? Ook op Spotify en iTunes.
Meer info...
Mij inhuren als spreker? Bekijk mijn profiel bij Speakers Academy of mail naar info@speakersacademy.com
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Martin Visser met Revue.